Kültür

Akademisyenler tarafından yapılan tanımlar ve UNESCO tanımı

Aşağıda görülebileceği gibi, kültür kavramının çok sayıda ve bazen çok farklı tanımları vardır:

1. Kültür uzmanı Geert Hofstede, „Kültür, bir grubun veya insan kategorisinin üyelerini diğerinden ayıran zihnin kolektif programlamasıdır“ (Hofstede 1991) demektedir.

2 .Amerikalı etnolog Clifford Geertz şu tanımı formüle etmiştir: „Kültür, insanların iletişim kurma, aktarma ve hayata dair tutumlarına ilişkin bilgilerini geliştirme biçimidir. Kültür, insanların deneyimlerini yorumladıkları ve eylemlerini yönlendirdikleri anlam yaratma modelidir.“ (Geertz 1973)

3. Alexander Thomas da kültür kavramına yaklaşmaya çalışır: „Kültür evrensel bir olgudur. Tüm insanlar belirli bir kültür içinde yaşar ve onu daha da geliştirir. Kültür, yaratılan ve kullanılan nesnelerden kurumlara, fikirlere ve değerlere kadar uzanan, nüfusa özgü bir eylem alanını yapılandırır. Kültür her zaman bir ulusa, topluma, kuruluşa veya gruba özgü bir yönelim sisteminde kendini gösterir. Bu yönelim sistemi belirli sembollerden (örneğin dil, jestler, yüz ifadeleri, kıyafetler, selamlaşma ritüelleri) oluşur ve ilgili toplumda, kuruluşta veya grupta aktarılır, yani bir sonraki nesle aktarılır. Oryantasyon sistemi, tüm üyeler için topluma veya gruba aidiyetlerini tanımlar ve kendi çevreleriyle başa çıkmalarını sağlar. Kültür, ilgili toplumun tüm üyelerinin algısını, düşüncesini, değerlerini ve eylemlerini etkiler. Kültüre özgü oryantasyon sistemi bir yandan eylem için olanaklar ve teşvikler yaratırken, diğer yandan da eylem için koşullar yaratır ve eyleme sınırlar koyar.“ (Thomas 1996)

4. UNESCO Komisyonu’nun tanımı şu şekildedir: „Kültür en geniş anlamıyla bir toplumu veya bir sosyal grubu karakterize eden eşsiz manevi, maddi, entelektüel ve duygusal yönlerin bütünü olarak kabul edilebilir. Bu sadece sanat ve edebiyatı değil, aynı zamanda yaşam biçimlerini, temel insan haklarını, değer sistemlerini, gelenekleri ve inançları da içerir.“ (UNESCO Komisyonu 1983, 121)

5. Tylor, Cassirer, Trompenpaars/Hampden-Turner, Hansen ve Werlen de tanıma oldukça farklı açılardan yaklaşmaktadır: „(Kültür) en geniş etnografik anlamıyla, toplumun bir üyesi olarak insanın edindiği bilgi, inanç, sanat, ahlak, hukuk, gelenek ve diğer tüm kapasite ve alışkanlıkların somutlaşmış halidir.“ (Tylor 2011)

6. „Bir bütün olarak ele alındığında kültür, insanın ilerleyen kendini özgürleştirme süreci olarak tanımlanabilir. Dil, sanat, din ve bilim bu sürecin farklı aşamalarını oluşturur. Bunların hepsinde insan yeni bir gücü keşfeder ve kanıtlar – kendi ‚ideal‘ dünyasını inşa etme gücünü.“ (Cassirer 2007, 345)

7. Bir balık suya olan ihtiyacını ancak artık suyun içinde olmadığında keşfeder. Kendi kültürümüz bir balık için su gibidir. Bizi besler. Onun sayesinde yaşar ve nefes alırız. (Trompenaars/ Hampden-Turner 2012, 27)

8. Kültür, kolektif tek tip davranış anlamına gelir. (…) Kültür olgusu üç faktörden oluşur: standardizasyon, iletişim ve kolektivite.“ (Hansen 2011, 29 u. 32)

9. „Sosyolojik bir anlayışta kültür, bir toplumun üyelerinin değerlendirilmiş ve değerlendirici eylem biçimlerinin yanı sıra bunların sonuçlarının bütününü ifade eder. ‚Kültür‘ ne tamamen maddi bir eserler toplamı olarak ne de sadece soyut anlamda bir değerler sistemi olarak anlaşılmalıdır, çünkü bu terim her iki yönü de ima etmektedir.“ (Werlen 2008, 359)

Edebiyat

Cassirer, E. (2007): İnsan Üzerine Deneme. Bir Kültür Felsefesine Giriş. 2. baskı. Hamburg.

UNESCO için Alman Komisyonu (ed.) (1983): Dünya Kültür Politikası Konferansı. UNESCO tarafından 26 Temmuz – 6 Ağustos 1982 tarihleri arasında Mexico City’de düzenlenen uluslararası konferansın sonuç raporu. İçinde: UNESCO Konferans Raporları, No. 5. Münih: Saur 1983, 121.

Hansen, K. P. (2011): Kültür ve kültürel çalışmalar. 4. baskı. Tübingen/ Basel.

Trompenaars, F./ Hampden-Turner, C. (2012): Kültür Dalgalarını Sürmek. Küresel İş Dünyasında Çeşitliliği Anlamak. 3. baskı. Londra/ Boston.

Tylor, E. B. (2011): İlkel Kültür. İçinde: Hansen, K. P. (ed.) (2011): Kültür ve Kültürel Çalışmalar. 4. baskı. Tübingen: Basel, 29.

Werlen, B. (2008): Sosyal Coğrafya. 3. baskı. Bern.